Kòrsou ta Enfrentá Emergensia di Diabétis: Instansianan ta Uni pa Prevení un Krísis den Sistema di Salubridat

Willemstad, 11 di febrüari 2026 – Kòrsou ta enfrentá un emergensia di diabétis ku ta birando dimás pa salubridat i finansa públiko. Un di kada sinku adulto riba nos isla ta biba ku diabétis. Komplikashonnan grave ta presentá na edatnan mas i mas hóben. Nos ta e pais ku e di dos nivel mas altu na mundu di pashèntnan ku fayo di nir ku mester di diálisis, kual ta kosta aproksimadamente 100,000 XCG pa pashènt pa aña. Lidernan den kuido ta alertá ku si no bini un intervenshon nashonal efektivo i inmediato, e karga di diabétis lo krese mas ayá di e kapasidat di e sistema di salubridat di Kòrsou.

Pa respondé na e situashon urgente aki, instansianan nashonal envolví ku diabétis a bini huntu e siman aki na Curaçao Medical Center (CMC) pa diskutí e magnitut di e krísis, e fayonan den kuido i pa palabrá riba medidanan di emergensia enfoká riba prevenshon, detekshon trempan i un mihó maneho di e malesa.

E reunion a uni representantenan di Curaçao Medical Center (CMC), Ministerio di Salubridat, Medio Ambiente i Naturalesa (GMN), Curaçaose Huisartsenvereniging (CHV), Banko di Seguro Sosial (SVB), NASKHO i ekspertonan di “Diabeter”, un sentro lider den tratamentu di diabétis na Hulanda.

E krísis ta bini prinsipalmente dor di Diabétis Tipo 2, un forma ku hopi biaha ta mará na estilo di bida i ku por wòrdu posponé òf evitá si detektá i tratá trempan. Na mes momentu, Kòrsou ta enfrentá un grupo hopi vulnerabel di aproksimadamente 180 persona ku Diabétis Tipo 1, inkluso mucha. Diabétis Tipo 1 no por wòrdu evitá i mester di terapia di insulina henter bida i monitòr konstantemente. Avansenan rápido den tratamentu, inkluso pòmpnan di insulina i sensornan di suku, a kambia e kuido kompletamente. Sin akseso na e hèrmèntnan aki spesialmente e sensornan, profesionalnan di kuido ta deskribí maneho di diabétis manera “kore outo ku bo wowonan será.”

Maske tin un kompromiso fuerte di e profeshonalnan di kuido, e isla ta keda hopi atras den duna e kuido optimal debí na múltiple opstákulo den e sistema. Skarsedat di personal spesialisá, no sufisiente “vergoeding” pa dokternan di kas por trata diabetes i tempu di espera largu pa servisionan esensial, manera kuido di wowo, ta djis algun ehèmpel ku ta sigui kousa ku por bira siegu, amputashon i fayo di nir ku por a wòrdu evitá. Posibel solushonnan, inkluso kolaborashon ku un sentro di ekspertisio, lo wòrdu eksplorá pa atendé e desafionan aki i mehorá e kalidat di kuido.

E instansianan a yega na un konsenso klá: diabétis mester wòrdu tratá komo un emergensia nashonal. Akshon koordiná ta nesesario den edukashon públiko, prevenshon, kapasidat di personal, teknologia, gobernashon i finansiamentu sostenibel.

Komo parti di e siguiente pasonan, CMC a proponé un kolaborashon ku un sentro di ekspertisio internashonal. Durante e reunion, “Diabeter” a presentá modelonan di kuido basá riba teknologia ku ta duna bon resultado na Hulanda, Islandia i Spaña i a mustra interes pa kolaborá ku Kòrsou. Tambe e partnernan a bai di akuerdo pa aktualisá e “Master” plan nashonal di diabétis di Kòrsou ku urgensia i pa desaroyá un plan di emergensia konkreto ku metanan i fechanan stipulá.

“Si nos no aktua awor, e krísis di diabétis di awe lo bira un desaster ireversibel mañan. Si nos aktua huntu, nos por kambia e rumbo aki ainda,” e partisipantenan a konkluí.

E mensahe ta masha kla: Kòrsou a drenta un emergensia di diabétis i tardansa no ta un opshon mas.